Kambodža i tajne Angkora

Napisala Jelena Stefanović

Na prostoru na kome je od IX do XV vijeka postojalo Kmersko carstvo sa sjedištem u Angkoru, na kome je 70-tih godina XX vijeka bilo poprište građanskog rata, politička stabilnost je uspostavljena krajem prošlog vijeka i od tada Kambodža je ustavna monarhija. Većinsko stanovništvo čine Kmeri sa 90%, a ostalih 10% čine: Vijetnamci 5%, narod Čam 4% i manje etničke grupe koje nazivaju „Brdski Kmeri“ 1%.  Nekada je zvanični jezik bio francuski kojim starije stanovništvo i dalje govori, dok mladi govore engleski zbog razvoja turizma. Sada je oficijalni jezik kmerski iz austroazijske jezičke porodice. Dominanatna religija je teravadski budizam koji je u XIII vijeku došao sa Šri Lanke. U dvadesetogodišnjem građanskom ratu Kambodža je izgubila veliki dio infrastrukture. Stanovništvo je slabo obrazovano što usporava privredni i ekonomski razvoj.

Glavna specifičnost savremene Kambodže je njena restriktivna kulturna politika. Vlada zagovara borbu protiv globalnih uticaja koji po njima kvare tradicionalnu kulturu. Zabranjeni su mobilni 3G telefoni, agencije za nalaženje partnera, izbori za mis i farbanje kose u plavo. Prilikom gostovanja na televiziji mora se poštovati kod i nositi pristojna odjeća. Preljuba se kažnjava sa godinu dana zatvora. Ako se uzme u obzir da je Kambodža poznata po ljubavnim skandalima narodnih poslanika, riječ je o velikom  paradoksu.

Zvanična valuta je riel, ali se američki dolar najčešće koristi kao sredstvo plaćanja. Riel se dobija samo kao kusur u kupovinama na malo, pa se može reći da služi kao pomoćna valuta.

Kuhinja je slična tajlandskoj, ali je manje ljuta uz uticaj indijskog karija i kineskih rezanaca. Bazira se na riži, ribi i povrću, a glavni začini su sos i paste od ribe. Mlijeko od kokosa je važno kao prilog i osnova za poslastice. Degustirajte što više, jer je jako jeftino! Za svega nekoliko dolara možete dobiti obilan ručak. Pa da vidimo šta je u Kambodži spremio „Jungle Travel“.

SIEM REP

Avantura počinje od Siam Repa, glavnog grada istoimene provincije na sjeverozapadu Kambodže, oko 300km od prestonice, čije ime znači „Sijamski poraz“ i odnosi se na pobjedu Kmera nad  kraljevinom Ajutaja u XVII vijeku. Siem Rep je francuski kolonijalni grad, koji se slavu stekao otkrivanjem kompleksa Angkor Vat. Centar grada sa puno restorana, prodavnica, noćnom pijacom i nezaboravnom uličnom zabavom, biće vam savršena priprema za najveći kompleks hramova na svijetu.

ANGKOR VAT

Fasinantno, čudesno, neopisivo… Riječi su koji najveći broj turista izgovori približavajući se kamenom kompleksu religijskih objekata veličine New Yorka– Angkoru! Na tom mjestu se u vreme civilizacije Kmera prostirao najveći grad na svijetu u kome je živjelo oko 750.000 ljudi. Angkor je odražavao privrednu i vojnu dominaciju u regionu. Grad je imao oko 1000 svetilišta, a po zamisli graditelja trebalo je veličinom da parira egipatskim piramidama. Uz to vladati Kmera, kao i faraoni, smatrali su se božanskim vladarima.

Svaki kralj je gradio vlastiti hram posvećen jednom bogu čijem se otjelovljenjem smatrao, pa je tako i Surjavarman II izgradio hram posvećen bogu Višnu – Angkor Vat. „Angkor“ znači grad, a „Wat“ na tajlandskom i kmerskom jeziku znači hram. Ova „prašuma obrađenog kamena“ počela je propadati u XIII vijeku. Brojni radnici odbijali su robovski rad za svoje vladare, pa su građevine i sistemi za navodnjavanje počeli da propadaju. Oštećenja su nastala usljed vremenskih nepogoda, bujnog rasta prašume i ljudskih razaranja, naročito pljački. Najveća od njih desila se u XV vijeku od strane Sijamaca. I pored toga, mnogo toga je ostalo očuvano i atraktivno za savremene turiste. Posebnu pažnju je privukao na sebe nakon snimanja filma „Tomb Raider“ sa atraktivnom Anđelinom Džoli u glavnoj ulozi.

Posebnu impresiju čini sistem vodosnabdjevanja, izgrađen da omogući korišćenje ranije akumulirane vode u sušnom periodu, kao i da usmjeri prekomjernu količinu padavina u kišnom periodu.

Misterija vezana za Angkor Vat, sistem građenja i nestanak civilizacije Kmera, možda nikada neće biti otkrivena. Ono što je poznato su simboli koje kompleks predstavlja. Vodeni prokop oko užeg područja hrama, širok 200 m i dug 6 km simbolizuje praokean koji zajedno sa hramovima predstavlja svemir. Glavni hram ima pet tornjeva oblikovanih kao lotosovi cvjetovi što predstavlja simbol planine Mehru, doma bogova. Svaki od paviljona ima toranj na vrhu, kroz koje se dolazi do dvorišta sa galerijama i grobnicama. Obasjani jutarnjim suncem izgledaju veličanstveno! Velika misterija Kambodže vezana je i za nestanak Kmera. Poslije dominacije od nekoliko vijekova, civilizacija je odjednom nestala ne ostavljajući pisane tragove šta se tada desilo.

Kompleks se ne može obići u jednom danu, zato ćemo ga proučavati iz dijelova tj. dolaziti brodićem i iznova se diviti „kamenom čudu“. Jeste naporno, ali i vrijedno! Strme i uske stepenice, penjemo se, silazimo i to na temperaturi preko 30 stepeni. Grupe turista sa fotoaparatima, umorni, ali uporni da vide što više, motaju se oko vas. Kako i ne bi, kad su na mjestu koje je bilo u konkurenciji za svjetsko čudo…

PNOM PEN

Glavni i najveći grad Kambodže, za koji možemo reći i najljepši tzv „biser Azije“, danas je „prestonica bez sna“. Sa Jungle-ovim vodičem proći ćete kroz košnicu ljudi, bicikala, motora, automobila i autobusa. Na obalama rijeka Mekong, Tonle Sap i Basak nalazi se veliki broj restorana u koji sa zalaskom sunca pohita veliki broj turista. Prošetat ćemo kejom Sisovata, na području između Kraljevske palate i Vat Pnoma. Sa bogatom historijom i arhitekturom, mamiće bliceve vaših fotoaparata. Još u vrijeme  francuske kolonizacije Pnom Pen je postao glavni grad.  Muzej Tuol Sleng, nekada je bio centar za mučenje i ubijanje. Tokom čuvenog građanskog rata 1975-1979. oko 1,5 miliona ljudi je izgubilo život, pretežno iz redova Crvenih Kmera.  U Kambodži se živi na ulicama, prodaju se knjige, cigarete, suveniri, igračke, kuha na improvizovanim šporetima… Duh jugoistočne Azije itekako prisutan, sa živošću lokalnog stanovništva i turista, učiniće vas boravak prijatnim i zanimljivim.

KAMPONG PHLUK

Faklutativni obilazak poplavljene džungle u blizini Siam Repa, Kampong Phluk, fantastičan je doživljaj. Ime u prevodu znači „Luka kljova“, jer se na tom mjestu nekad trgovalo slonovima. Kamplong kleang je zajednica od oko 20.000 ljudi koji žive u kućama 10m iznad rijeke. To spektakularno mjesto ne može da posjeti baš veliki broj turista. Mi ćemo pokušati!

Kambodža, nesvakidašnja i teško riječima opisiva, samo je jedno od odredišta na turi koju je kreirao „Jungle Travel“. Uz hedonistički Tajland, neobičnu Maleziju i ultramoderni Singapur, upotpuniće vam doživljaj koji ćete vječno pamtiti.


južna amerika argentina buenos aires